Wspomnienia bitniczki

Niewatpliwie najslynniejsza wspomnieniowa, choc nieco sfabularyzowana ksiazka autorstwa jednej z kobiet ze srodowiska bitnikow - i zarazem najslynniejszej bitniczki, Diane di Primy. Dzielo to, owiane zla slawa "pornografii", istotnie bardzo smiale erotycznie, szczere i pozbawione eufemizmow, zostalo wlasnie z powodow cenzuralnych opublikowane po raz pierwszy w paryskim wydawnictwie Olympia Press. Jest ono zdaniem przewazajacej wiekszosci krytykow jednym z najciekawszych biograficzno-memuarystycznych dokumentow swoich czasow. Obejmuje glownie dekade lat 50-tych, od chwili rzucenia studiow przez autorke i jej zajscia w ciaze, a glownym motywem tomu jest nieskrepowany, hetero i biseksualny seks, uprawiany glownie w gronie owczesnej artystycznej bohemy amerykanskiej, m.in. w towarzystwie Ginsberga i Kerouaca. Tlem erotycznych przygod bohaterki, niejednokrotnie zabawnych i opisywanych w sposob, zmuszajacy czasem czytelnika do aktywnej lektury (znajdziemy tu puste miejsca, ktore powinien uzupelnic czytelnik, wpisujac np. swoje ulubione rodzaje pocalunkow czy pieszczot), jest barwny obraz Nowego Jorku lat piecdziesiatych i pierwsze oznaki politycznych i spolecznych zmian, ktore mialy ogarnac Ameryke w nastepnym dziesiecioleciu i zmienic jej oblicze. Seks nie jest jednak w tej ksiazce wylacznie wabikiem, majacym kusic odbiorce i wciagnac go w strefe "skandalu". Seks we Wspomnieniach bitniczki to takze symbol wolnosci, tozsamosci i otwartosci na innych, kontrkulturowe narzedzie autoanalizy, ktorego swobodne stosowanie w tamtych latach, zwlaszcza przez kobiete, nioslo ze soba konkretne niebezpieczenstwa (za seks lesbijski i homoseksualny grozilo wiezienie, z braku srodkow antykoncepcyjnych wlasciwie kazda przypadkowa przygoda erotyczna mogla skonczyc sie niechciana ciaza, aborcja byla zakazana i karana, a prowadzaca libertynskie zycie seksualne dziewczyna narazala sie na wrogosc zarowno swoich najblizszych, jak i przewazajacej czesci spoleczenstwa). Zbuntowana autorka, odmawiajaca establishmentowi prawa do kontroli nad swoim cialem i umyslem, traktuje seks (i poezje) jako instrument wyzwolenia i swiadomie staje sie "literacka prostytutka" w niecodziennym znaczeniu tego terminu. Wspomnienia bitniczki to jeden z najciekawszych i najodwazniejszych dokumentow epoki, widzianej oczami kobiety, ktora mimo swego niemal metafizycznego apetytu seksualnego nie chciala ograniczac wlasnego udzialu w zyciu literackiej cyganerii do kolejnych eskapad "lozkowych". Takze z tego wzgledu wspomnienia di Primy to zapis wczesnofeministycznej, wojujacej postawy w zdominowanym przez mezczyzn swiecie i prezentacja jej drogi, prowadzacej do osobistej niezaleznosci i kobiecej samowystarczalnosci.