Spoleczna historia wiedzy

Brytyjski historyk Peter Burke (ur. 1937) od prawie polwiecza publikuje ksiazki z zakresu historii kultury i historii spolecznej. Specjalizuje sie w epoce Europy "early modern", doslownie: wczesnonowozytnej (lub wczesnonowoczesnej), ktora obejmuje okres "od Gutenberga do Diderota" i w naszym rozumieniu jest rozszerzona epoka nowozytna. Zdaniem autora swiadomosc europejska uksztaltowala sie dopiero w XVIII wieku. Niniejsza monumentalna, w oryginale dwutomowa (2000, 2012), a publikowana tu w jednym tomie spoleczna historia wiedzy opisuje te wlasnie czasy nowozytne i doprowadza narracje do ostatnich lat. Dzieje wiedzy, doswiadczone juz przez mysl Mannheima, Kuhna, Foucaulta i innych, dalekie sa od prostego referowania spolecznego procesu jej "gromadzenia". Nie zbiera sie jej jak muszli na plazy, nie zrywa w postaci owocow z drzewa wiadomosci ani nie chwyta jak motyli, uwaza Burke. Historia procesu wyposazania spoleczenstwa w wiedze jest o wiele bardziej zlozona. Nie ulega jednak watpliwosci, ze od przelomu XX i XXI wieku mamy do czynienia ze "spoleczenstwem wiedzy" i ze zyjemy dzis w "epoce informacji". Niezaleznie od filozoficznego aspektu tego problemu ogromna erudycja autora zapewnila dzielo niezwykle bogate pod wzgledem historycznym. Z socjokulturowej perspektywy ukazuje ono role poszczegolnych instytucji w pozyskiwaniu i organizowaniu informacji, a takze sledzi proces opanowywania wiedz (ta liczba mnoga jest tu charakterystyczna) przez poszczegolne dyscypliny, "dyscyplinowania" ich wlasnie.