አባይ እና አዳም

አባይ እና አዳም

የግጥም መድብል

ግጥም የቃላት ውበት ብቻ ሳይሆን፣ የሰው ልጅ የውስጥ ዓለም፣ የሕይወት ምስጢርና የነፍስ ጥያቄዎች የሚገለጡበት መስኮት ነው።

ሰው ከራሱ ጋር ሲነጋገር፣ ከተፈጥሮ ጋር ሲገናኝ፣ ወደ ሰማይ ሲመለከትና ስለ ሕይወት ትርጉም ሲያስብ፣ ብዙ ጊዜ በቃላት ሊገልጻቸው የማይችላቸው ስሜቶችና ሐሳቦች በውስጡ ይፈጠራሉ። እነዚህ ሐሳቦች ወደ ግጥም ሲለወጡ፣ የግለሰብ ስሜት ብቻ መሆናቸውን ትተው ለብዙ ሰዎች የሚያወሩ የሰው ልጅ የጋራ ድምፆች ይሆናሉ።

አባይ እና አዳም ከዚህ የሐሳብና የስሜት ጉዞ የተወለደ የግጥም መድብል ነው። የመጽሐፉ ርዕስ ሁለት ጠቃሚ ምልክቶችን ያገናኛል። አባይ የተፈጥሮን ኃይል፣ የሕይወትን ፍሰት፣ የሕዝብን ታሪክና የትውልዶችን ተስፋ ይወክላል። አዳም ደግሞ የሰው ልጅን መጀመሪያ፣ ማንነት፣ ምርጫ፣ ስህተት፣ ተስፋና የሕይወት ጥያቄዎች ያስታውሳል።

አባይ ወደ ፊት ይፈሳል፤ አዳም ደግሞ የሰው ልጅ የመጣበትን መንገድ ያስጠይቃል። ወንዙ በምድር ላይ መንገዱን እንደሚፈልግ፣ ሰውም በሕይወቱ ውስጥ የሚሄድበትን መንገድ ይፈልጋል። አንዱ የውኃ ፍሰት ነው፤ ሌላው የሐሳብና የነፍስ ጉዞ ነው። በዚህ መካከል የሚነሱት ጥያቄዎች የዚህ መጽሐፍ የግጥም መሠረቶች ናቸው።

በዚህ መድብል ውስጥ ስለ ነቢይና ስለ እግዚአብሔር አሳብ፣ ስለ እውነትና ሐሰት፣ ስለ ሰማይና ምድር፣ ስለ ፀሐይና ዝናብ፣ ስለ ሰውና ተፈጥሮ፣ ስለ ፍቅር፣ ስለ ሥቃይ፣ ስለ ተስፋና ስለ ሕይወት ትርጉም የተለያዩ ሐሳቦች ይነሳሉ። እነዚህ ርዕሶች በአንድ የሐሳብ መስመር ብቻ የተገደቡ አይደሉም። አንዳንዶቹ መንፈሳዊ ጥያቄዎችን ያቀርባሉ፤ ሌሎቹ የሰውን ማንነት ይመረምራሉ፤ ሌሎችም በተፈጥሮ ውስጥ የሚታዩ ውበትና ምስጢሮችን ወደ ሐሳብ ይለውጣሉ።

እውነትን በመፈለግ ላይ

እውነት ሰው በቀላሉ የሚያገኘው ነገር ሳይሆን፣ በጥያቄ፣ በምርመራና በራስ ግንዛቤ የሚፈለግ መንገድ ነው። ሰው የሚያየው ሁሉ እውነት ነውን? የሚሰማው ሁሉ ትክክል ነውን? ወይስ ከሚታየው ውጭ የተደበቀ ሌላ ትርጉም አለ?

እነዚህ ጥያቄዎች ሰውን ወደ ራሱ እንዲመለስ ይጋብዛሉ። ራሱን፣ አመለካከቱን፣ ውሳኔዎቹንና ከሌሎች ጋር ያለውን ግንኙነት እንዲመረምር ያበረታታሉ። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ እውነት የሚታይበት መንገድ ብቻ ሳይሆን፣ የሚፈለግ፣ የሚጠየቅና በሕይወት ውስጥ የሚፈተን እሴት ነው።

ነቢይ፣ እግዚአብሔርና የሰው ልጅ ጥያቄዎች

ከሰው ልጅ የቆዩ ጥያቄዎች አንዱ ከፈጣሪ ጋር ያለው ግንኙነት ነው። ሕይወት ምን ትርጉም አላት? ሰው ለምን ይኖራል? በመልካምና በክፉ መካከል የሚደረገው ትግል ምን ያስተምረናል? እምነት በሰው ልብ ውስጥ ምን ሚና አለው?

ነቢይ የሚለው ሐሳብ የመልእክት፣ የማስጠንቀቂያ፣ የተስፋና የመንፈሳዊ ጥሪ ምል